Hypochondrie en gezondheidsangst kunnen veel ruimte in je leven innemen wanneer je voortdurend bang bent dat je ernstig ziek bent of wordt. Misschien voel je iets ongewoons in je lichaam en denk je meteen aan een ernstige aandoening. Je zoekt op internet naar mogelijke verklaringen, vraagt iemand om geruststelling of maakt opnieuw een afspraak bij de huisarts.
Die geruststelling helpt misschien even. Maar zodra je een nieuw lichamelijk signaal opmerkt, begint de onrust opnieuw. Je weet dat je niet voortdurend bezig wilt zijn met je gezondheid, maar het lukt moeilijk om de angst los te laten.
Wat is hypochondrie precies? Hoe herken je gezondheidsangst en wat kun je eraan doen? In dit artikel leg ik uit welke signalen kunnen voorkomen, waarom de angst soms blijft terugkomen en welke behandelingen kunnen helpen. Daarnaast vertel ik over de mogelijkheden en beperkingen van aanvullende begeleiding bij Quick Reset in Alkmaar, op de grens met Bergen.
Hypochondrie is een oudere benaming voor wat tegenwoordig meestal een ziekteangststoornis wordt genoemd. Hierbij ben je aanhoudend bang dat je een ernstige ziekte hebt of zult krijgen. Die angst kan blijven bestaan, zelfs wanneer medisch onderzoek geen verklaring voor een ernstige aandoening heeft gevonden.
Gezondheidsangst is een bredere term voor angstige gedachten en zorgen over je gezondheid. Niet iedereen die zich veel zorgen maakt over lichamelijke klachten heeft daarom een ziekteangststoornis.
Bij gezondheidsangst kan een alledaagse lichamelijke gewaarwording veel onrust oproepen. Je voelt bijvoorbeeld een verandering in je hartslag, een kramp of een tinteling en vraagt je meteen af of er iets ernstigs aan de hand is.
De angst is echt en kan je dagelijks functioneren sterk beïnvloeden. Dat betekent niet dat je klachten verzonnen zijn. Het betekent evenmin dat iedere lichamelijke klacht automatisch door angst wordt veroorzaakt.
Het UMCG legt uit wat hypochondrie is en welke klachten en zorgen hierbij kunnen voorkomen.
Gezondheidsangst kan zich uiten in je gedachten, gevoelens en gedrag. Niet iedereen heeft dezelfde klachten en de intensiteit kan van dag tot dag verschillen.
Veelvoorkomende signalen zijn:
Bij sommige mensen staat vooral het controleren centraal. Anderen vermijden juist alles wat hen aan ziekte doet denken. Beide reacties kunnen samenhangen met gezondheidsangst.
Deze signalen zijn op zichzelf geen diagnose. Een huisarts of bevoegde psychologische zorgverlener kan helpen beoordelen wat er speelt.
Er is niet één oorzaak van hypochondrie. Bij sommige mensen spelen eerdere ervaringen met ziekte een rol. Misschien ben je zelf ernstig ziek geweest of heb je meegemaakt dat iemand in je omgeving onverwacht ziek werd.
Erfelijke kwetsbaarheid voor angst, langdurige stress, onzekerheid en de manier waarop je hebt leren omgaan met lichamelijke klachten kunnen eveneens bijdragen.
Soms ontstaat gezondheidsangst geleidelijk, zonder dat er één duidelijke gebeurtenis aan voorafgaat. Een periode van stress of een onverwachte lichamelijke klacht kan ervoor zorgen dat je steeds meer aandacht aan je gezondheid besteedt.
Het is belangrijk om niet automatisch aan te nemen dat hypochondrie voortkomt uit een verborgen trauma of een bepaalde overtuiging. De achtergronden verschillen per persoon.
Bij gezondheidsangst kunnen gedachten, lichamelijke spanning en gedrag elkaar versterken.
Stel dat je merkt dat je hart sneller klopt. Je denkt misschien dat dit op een ernstige aandoening wijst. Door die gedachte word je angstig, waardoor je hartslag nog meer opvalt. Vervolgens ga je controleren, symptomen opzoeken of iemand om geruststelling vragen.
Op dat moment voel je je misschien rustiger. Maar de volgende keer dat je iets opmerkt, begint hetzelfde patroon opnieuw.
Dit wordt de angstcirkel genoemd. Het herhaaldelijk zoeken naar zekerheid kan op korte termijn opluchting geven, terwijl je op langere termijn steeds afhankelijker kunt worden van controle en geruststelling.
Wanneer angst samengaat met een veranderde ademhaling, kunnen lichamelijke sensaties extra beangstigend aanvoelen. In mijn artikel over hyperventilatie, lichamelijke symptomen en angst leg ik uit hoe zo’n wisselwerking kan ontstaan en wanneer medische beoordeling nodig is.
Wanneer je bang bent dat je iets ernstigs mankeert, lijkt internet een logische plek om antwoorden te zoeken. Je wilt begrijpen wat je voelt en vooral weten of je je zorgen moet maken.
Het probleem is dat medische informatie op internet vaak niet op jouw persoonlijke situatie is afgestemd. Eenzelfde symptoom kan bij heel verschillende omstandigheden voorkomen. Door steeds verder te zoeken, kun je meer aandacht krijgen voor mogelijke ernstige verklaringen.
Misschien denk je na het lezen van een artikel even dat het meevalt. Maar kort daarna ontdek je een andere mogelijkheid en begint de twijfel opnieuw.
Als je merkt dat je voortdurend zoekt naar medische zekerheid, kan het helpen om met je huisarts of psycholoog te bespreken hoe je dit patroon kunt veranderen. Het doel is niet om nieuwe of belangrijke klachten te negeren, maar om minder afhankelijk te worden van herhaald controleren.
Er zijn verschillende manieren om bewuster met gezondheidsangst om te gaan. De onderstaande aandachtspunten kunnen een eerste stap zijn, maar vervangen geen professionele behandeling wanneer de angst ernstig of hardnekkig is.
Probeer op te merken welke situaties je zorgen oproepen. Gebeurt dat wanneer je iets voelt in je lichaam, een verhaal over ziekte hoort of nieuws over gezondheid leest?
Let daarbij niet alleen op de lichamelijke sensatie, maar vooral op de betekenis die je eraan geeft en wat je vervolgens doet.
Een gedachte als ‘Misschien heb ik een ernstige ziekte’ kan heel overtuigend voelen. Toch is een angstige gedachte niet hetzelfde als een medische vaststelling.
Je kunt jezelf afvragen welke conclusie je trekt, waar die op gebaseerd is en of je misschien direct uitgaat van het ernstigste scenario. Bij hardnekkige gezondheidsangst kan een psycholoog je helpen om hier op een gestructureerde manier mee te oefenen.
Misschien controleer je regelmatig je hartslag, zoek je steeds naar dezelfde symptomen of vraag je herhaaldelijk of iemand denkt dat je ziek bent.
Probeer te herkennen wanneer zulke handelingen vooral bedoeld zijn om angst tijdelijk te verminderen. Bespreek met een behandelaar hoe je deze gewoontes veilig kunt afbouwen, zonder noodzakelijke medische zorg of afgesproken controles over te slaan.
Gezondheidsangst kan ervoor zorgen dat bijna alles om je lichaam en mogelijke ziekten draait. Blijf daarom, voor zover je gezondheid dat toelaat, ruimte maken voor werk, sociale contacten, ontspanning en activiteiten die voor jou belangrijk zijn.
Het doel is niet om je zorgen weg te drukken, maar om te voorkomen dat de angst voortdurend bepaalt wat je wel en niet doet.
Je hoeft niet eerst volledig vast te lopen voordat je ondersteuning zoekt. Wanneer je veel tijd kwijt bent aan zorgen over ziekte of steeds meer situaties gaat vermijden, is een gesprek met je huisarts een goede eerste stap.
Op Thuisarts lees je wat je kunt doen wanneer je vaak bang bent dat je ernstig ziek bent, inclusief informatie over de angstcirkel en passende behandeling.
Wanneer gezondheidsangst veel invloed heeft op je dagelijks leven, kan professionele psychologische behandeling helpen.
Een belangrijke behandelmethode bij een ziekteangststoornis is cognitieve gedragstherapie (CGT). Je onderzoekt samen met een psycholoog welke gedachten, verwachtingen en gedragingen de angst in stand houden.
Een onderdeel van de behandeling kan zijn dat je geleidelijk leert omgaan met onzekerheid over je gezondheid, zonder steeds opnieuw geruststelling te zoeken of je lichaam te controleren.
Een behandelaar kan daarbij gebruikmaken van gedragsoefeningen en exposure, afgestemd op jouw situatie. Het gaat niet om het negeren van medische klachten, maar om het veranderen van angstgedrag dat je dagelijks functioneren belemmert.
Bij PsyQ vind je uitleg over hypochondrie, symptomen en cognitieve gedragstherapie. Het UMCG beschrijft eveneens de behandelopties bij hypochondrie.
Of aanvullende behandeling of medicatie zinvol is, wordt door een reguliere zorgverlener beoordeeld. Dat hangt af van je klachten en eventuele andere psychische of lichamelijke aandoeningen.
Bij gezondheidsangst kan het moeilijk zijn om te bepalen wanneer je medische hulp nodig hebt. Je wilt niet onnodig ongerust zijn, maar ook niets belangrijks missen.
Bespreek nieuwe, aanhoudende of verergerende lichamelijke klachten met je huisarts. Een arts kan beoordelen of onderzoek of behandeling nodig is. Schrijf klachten niet zelfstandig toe aan angst wanneer de oorzaak nog niet duidelijk is.
Bij acute, mogelijk levensbedreigende klachten is directe medische hulp noodzakelijk. Bel in Nederland 112 bij een levensbedreigende noodsituatie.
Wanneer je al medisch onderzocht bent en vooral blijft worstelen met de angst voor ziekte, kun je samen met je huisarts bespreken hoe je passende psychologische hulp krijgt en hoe je met nieuwe zorgen omgaat.
Misschien herken je dat je verstandelijk begrijpt dat je niet voortdurend zekerheid kunt krijgen over je gezondheid, maar dat angstige gedachten toch blijven terugkomen.
Ik ben Emilia Chen, gediplomeerd klinisch hypnotherapeut en RTT-therapeut bij Quick Reset in Alkmaar. Vanuit mijn praktijk begeleid ik mensen die terugkerende gedachten, emotionele reacties en gedragspatronen willen onderzoeken.
Bij Rapid Transformational Therapy (RTT) wordt hypnose gecombineerd met gesprekken en verschillende therapeutische technieken. De begeleiding richt zich op het onderzoeken van gedachten, overtuigingen en reacties die iemand beter wil begrijpen.
Bij zorgen over de gezondheid vind ik het belangrijk om eerst te kijken of de klachten medisch zijn beoordeeld en of er reguliere psychologische behandeling nodig is. Gezondheidsangst kan immers onderdeel zijn van een behandelbare angststoornis.
Wanneer je daarnaast aanvullende begeleiding wilt verkennen rondom algemene stress of terugkerende emotionele patronen, kunnen we bespreken of mijn werkwijze bij je past.
Belangrijk: RTT en hypnotherapie zijn geen bewezen behandelingen voor hypochondrie of een ziekteangststoornis. Er is onvoldoende specifiek wetenschappelijk bewijs dat deze methoden gezondheidsangst betrouwbaar verminderen. Zij vervangen geen medische beoordeling, cognitieve gedragstherapie of andere noodzakelijke reguliere zorg.
Wil je weten hoe mijn begeleiding werkt? Op de pagina over hypnotherapie in Alkmaar en omgeving lees je wat je tijdens een sessie kunt verwachten en welke beperkingen er zijn.
Quick Reset is gevestigd aan de Comeniusstraat 6, Units 215–217, 1817 MS Alkmaar, direct op de grens van Alkmaar en Bergen. Vanuit deze vaste praktijklocatie ontvang ik cliënten uit verschillende plaatsen in de regio.
Woon je in Bergen, Heiloo, Castricum, Egmond of Schoorl? Dan kun je mijn praktijk in Alkmaar bezoeken om te bespreken welke aanvullende begeleiding eventueel bij jouw persoonlijke situatie past.
Vanuit Akersloot, Broek op Langedijk, Heerhugowaard, Hoorn en Schagen ben je eveneens welkom. De praktijk bevindt zich op de tweede verdieping en er is gratis parkeergelegenheid op het terrein.
Quick Reset heeft één vaste praktijklocatie in Alkmaar. De omliggende plaatsnamen geven aan vanuit welke regio cliënten de praktijk kunnen bezoeken.
Heb je ernstige of aanhoudende gezondheidsangst, dan blijft de huisarts of een bevoegde psychologische behandelaar de aangewezen eerste stap. Tijdens een kennismakingsgesprek bij Quick Reset kunnen we bespreken of complementaire begeleiding daarnaast een passende rol kan spelen.
Niet helemaal. Gezondheidsangst is een brede term voor zorgen en angst rondom de gezondheid. Hypochondrie is een oudere benaming die meestal verwijst naar een ziekteangststoornis. Niet iedereen met gezondheidsangst heeft deze stoornis.
Ja. Bij een ziekteangststoornis kan de angst voor een ernstige ziekte op de voorgrond staan, terwijl lichamelijke klachten afwezig of beperkt zijn. Sommige mensen ervaren juist wel lichamelijke sensaties waarover ze zich veel zorgen maken. Een professionele beoordeling is nodig om te bepalen wat er speelt.
Angst kan samengaan met lichamelijke reacties, zoals een versnelde hartslag, zweten, spierspanning of een veranderde ademhaling. Dat betekent niet dat iedere lichamelijke klacht door angst wordt veroorzaakt. Laat nieuwe, ernstige of aanhoudende klachten zo nodig medisch beoordelen.
Met passende behandeling kunnen mensen leren om anders met hun gezondheidsangst om te gaan, minder te controleren en hun dagelijks leven minder door angst te laten bepalen. Hoe het herstel verloopt, verschilt per persoon. Een volledig of blijvend verdwijnen van de klachten kan niet worden gegarandeerd.
Bij gezondheidsangst draait de angst vooral om het hebben of krijgen van een ernstige ziekte. Bij emetofobie staat de angst voor overgeven centraal. Sommige vormen van controle- en vermijdingsgedrag kunnen op elkaar lijken, maar de kern van de angst verschilt. Lees meer in mijn artikel over emetofobie, symptomen en mogelijke behandeling.
Wanneer zorgen over je gezondheid steeds meer ruimte innemen, is het verstandig om passende hulp te zoeken. Je huisarts kan samen met jou beoordelen welke medische of psychologische ondersteuning nodig is.
Wil je daarnaast onderzoeken of complementaire begeleiding bij algemene spanning of terugkerende gedachtenpatronen aansluit bij jouw situatie? Bij Quick Reset in Alkmaar bespreek ik graag de mogelijkheden, verwachtingen en grenzen van mijn werkwijze.
Wil je kennismaken? Neem contact op met Quick Reset voor een kennismakingsgesprek.
Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en is geen diagnose of vervanging van medisch of psychologisch advies. RTT en hypnotherapie zijn complementaire vormen van begeleiding en geen bewezen behandeling voor een ziekteangststoornis.
Image: No attribution at Pixabay
Emilia Chen is klinisch hypnotherapeut en RTT-therapeut bij Quick Reset in Alkmaar. Zij begeleidt cliënten bij onder meer stressgerelateerde klachten, belemmerende overtuigingen en terugkerende patronen.
Emilia is aangesloten bij de Nederlandse Beroepsvereniging van Hypnotherapeuten (NBvH) en geregistreerd bij RBCZ . Daarnaast is zij acupuncturist bij Deep Healing Acupunctuur en werkzaam als acupuncturist en hypnotherapeut bij Holistische Therapie Alkmaar . De praktijken maken deel uit van The Healing Sky B.V.
Lees meer over Emilia Chen, haar achtergrond en werkwijze →
Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en niet als diagnose of vervanging van medisch of psychologisch advies of behandeling. Resultaten en ervaringen met RTT en hypnotherapie verschillen per persoon en kunnen niet worden gegarandeerd.
Heb je aanhoudende, ernstige of verergerende lichamelijke of psychische klachten? Neem dan contact op met je huisarts of een andere passende zorgprofessional. Bij acute of levensbedreigende klachten is directe professionele hulp noodzakelijk.
Quick Reset
Handelsnaam van The Healing Sky B.V.
Comeniusstraat 6, Units 215–217
1817 MS Alkmaar
Nederland
E-mail: info@quickreset.nl
Telefoon: 06 11488438
KVK-nummer: 95424660
BTW-id: NL867125597B01
(Onze locatie ligt op de grens van Alkmaar en Bergen, 2e verdieping van het gebouw. Gratis parkeren op het terrein.)
